ABD’de Sosyal Medya Devleri Genç Bağımlılığı Davasında Hakim Karşısında

Meta, TikTok ve YouTube, genç kullanıcıları bağımlılığa sürükleyerek ruh sağlığına zarar verdikleri iddiasıyla ABD’de kritik bir davada bu hafta ilk kez jüri karşısına çıkıyor. Los Angeles’taki California Superior Court’ta görülecek dava, sosyal medya şirketlerinin ürün tasarımlarından doğan sorumluluklarına dair emsal niteliği taşıyor. ⚖️

Davanın merkezinde, California’da yaşayan 19 yaşındaki bir kadın yer alıyor. Davacı, çocuk yaşta platformlara bağımlı hâle geldiğini, bunun depresyon ve intihar düşüncelerini tetiklediğini savunarak şirketlerin ihmalkâr davrandığını öne sürüyor.

Davada adı geçen platformlar:

• • Meta Platforms (META) – Instagram ve Facebook

  • TikTok (ByteDance’e ait, ABD’de halka açık değil)

  • YouTube – Alphabet çatısı altında faaliyet gösteriyor

Bu dava, “sosyal medya bağımlılığı” temelli açılan ve bu yıl yargılamaya gitmesi beklenen çok sayıda dosyanın ilki olacak. Hukukçulara göre, Kongre oturumlarından farklı olarak şirket yöneticileri bu kez doğrudan çapraz sorguya tabi tutulacak.

Mahkemenin odaklanacağı kritik başlıklar 🔎

• Şirketlerin ürün tasarımlarının gençler için bağımlılık yaratıp yaratmadığı

• Davacının ruh sağlığı sorunlarında platform kullanımının “esaslı bir etken” olup olmadığı

• İçeriklerin kendisi mi, yoksa algoritmik yönlendirme ve tasarım tercihlerinin mi zarara yol açtığı

Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in mahkemede ifade vermesi bekleniyor. Şirket, savunmasında ürünlerinin davacının ruh sağlığı sorunlarına yol açmadığını öne sürecek. YouTube tarafı ise platformun Instagram ve TikTok gibi sosyal ağlarla aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.

Davada adı geçen ancak daha sonra uzlaşmaya giden Snap (SNAP) ise sürecin dışında kaldı. Snap CEO’su Evan Spiegel’in de dava öncesinde tanık olarak ifade vermesi gündeme gelmişti.

Kamuoyu ve lobi cephesi 🧠

Dava sürerken teknoloji şirketleri, genç kullanıcılar için güvenli oldukları yönünde kamuoyunu ikna etmeye yönelik çalışmalarını da hızlandırdı.

• Meta, ABD genelinde liselerde “Screen Smart” adlı ebeveyn odaklı atölyeler düzenliyor.

• TikTok, yerel PTA’larla “Create with Kindness” programını yürütüyor.

• YouTube’un çatı şirketi Google, Girl Scouts iş birliğiyle dijital güvenlik rozetleri sunuyor.

Eleştirmenlere göre bu girişimler, artan hukuki ve düzenleyici baskı karşısında şirketlerin algı yönetimi stratejisinin bir parçası. 📱

Neden önemli? 🎯

• Bu dava, sosyal medya şirketlerinin “bağımlılık yapıcı ürün” iddialarıyla ilk kez jüri önünde sınanması anlamına geliyor.

• Olası bir aleyhte karar, ABD’de ve küresel ölçekte yeni tazminat davalarının önünü açabilir.

• Yatırımcılar açısından süreç, büyük teknoloji şirketleri için artan regülasyon ve hukuki risk primine işaret ediyor.